Thứ Sáu, 30 tháng 11, 2018

Lễ hội Đền Chùa Trông năm 2013





ĐỌC SƠ LƯỢC THÁNH TÍCH CHÙA TRÔNG
    Đọc qua các tóm tắt sơ lược Thánh tích , Với nhớ ra cùng sưu tầm lời cổ chuyền
  Từ khi chín mười tuổi , đến nay nhiệt tình ghi lại, những câu chuyện được nghe
   Các già làng xưa kể … Ở các địa phương thường tùy tiện sưu tầm theo cách riêng Tra cứu, bia ký, hoặc lời chuyện sai lệch , nên thường không thống nhất trong văn Bản …Riêng tôi có cách nắng nghe và suy ngẫm  xin được trình rằng :
   Đức Thánh tổ quê Ngài gốc ở Trang hồ Xá , huyện Giao Thủy , tỉnh Ninh-Bình nay.Phụ thân của Ngài là thiền sư Nguyễn Chiêu , Mẫu thân là Dương Thị Ứng quê : xã Hào Khê , tổng Văn Hội , Huyện Vĩnh-Lai ( Ninh-Giang ) tỉnh Hồng Lộ ( Hải Dương ). Khi còn nhỏ tuổi làm nghề chài lưới,đăng , đó . đến hai mươi chín tuổi (29) Bỏ Nghề  đi tu cùng hai vị thân thích là :
                               Đức Giác-Hải Thiền sư
                               Đức Từ-Đạo-Hạnh thiên sư
   Các Ngài Tầm Sư học đạo , Kinh sách Thầy Van-Hạnh đã thông , cùng nhau đi Tây Trúc lĩnh kinh, ba người chuyên tâm mộ đạo học pháp thuật như Lai , qua biên giới Vượt dẫy thập vạn Đại Sơn ( 10 vạn núi lớn ) qua Vân-Nam sang Miến-Điên, ròng Dã mấy năm mới đến Bến-Long-Vân, Nhận thấy bến co chiếc thuyền không chủ Toan mượn cùng nhau xuống thuyền bơi qua sông . Ngài cùng sư Giác Hải lên bờ  Họ Từ ở lại trông thuyền , tìm gặp được phật Tổ thì ra đón . Đợi đến ngày thứ ba không thấy , khi hai vị được gặp phật Tổ , Đức như Lai nói : -Đạo-Hạnh đi Học về để trả thù nên Phật Tổ can không cho ra đón  . Họ Từ cũng đoán được  Phần nào, ngẫm duyên phận mình , nên kiên trì chờ đợi . lĩnh kinh xong Phật Tổ  Cho hai vị thiền sư thăng về trước , xong Phật Tổ hiện trước họ Từ nói : Nhà sư nhẫn  nại giúp người là rất có tâm , rồi báo cho họ Từ biết , Hai sư Minh-Không và Giác-Hải Đức Như Lai truyền cho tâm ấn đã thăng đường về cõi . Phật Tổ truyền  cho con lục trí thần thông , cho cả phép rút đường qua biển , vượt núi ngàn trùng Từ-Đạo-Hanh bái tạ Phật Tổ ra về . Họ Từ đã dùng phép rút đường vượt biển , Băng núi qua rừng về trước hai Ngài Khổng Lộ và Giác Hải đón đường hai vị đi qua , phục trong bụi cây rậm  giả hổ xông ra vồ, Khổng Lộ bực mình khi nhận ra Họ Từ Ngài cười bảo rằng : “Muốn làm kiếp ấy kiếp sau cho làm" Sự hiển nhiên thành đạt ba Vị đắc đạo tỏa đi bốn phương tám hướng giảng đạo .
Đức Khổng-Lộ đi truyền giảng Đạo ở nhiều miền bắc bộ . Tự tích truyền thuyết
Chùa La-Vân huyện quỳnh Côi tỉnh Thái Bình Ngài đã trụ trì tại đây , Bình
Thường vẫn thuần khiết một nhà tu hành . Nhưng có chuyện lạ nhiều ngày tuần rằm dân làng dâng oản xôi lễ bái nhà chùa cũng đóng oản xôi dâng lễ , thì thấy Ngài cứ cấu đít oản ăn rồi mới lễ , Một người biết đến nhiều người biết , càng để Ý càng xốn xao… Lại một hôm có khách, trong chùa nuôi con chó , con mèo , Ngài bắt chó thịt đãi khách túm đầu chó nhờ khách giữ chân chó cắt tiết dao không sắc nhay mãi chó đau bung mạnh tuột chân chó vùng chạy mất , thế là khách chủ lại đạm bạc tương cà . Yên ắng sau ba ngày chó lại về trông thấy chủ quẫy đuôi mừng , Chủ chỉ chó nói rằng : Ta đã định giết mi ăn thịt , nay về không ghét ta còn mừng. Thế thì ta nuôi từ nay trở đi không ăn thịt mi nữa . Tháng ngày trôi qua dân làng La-Vân tiếng to tiếng nhỏ xốn xao . Đi đến quyết định đuổi Ngài khỏi chùa, chấp nhận ý đó , Ngài chỉ xin làng cho chậm lại một tháng  . .  Thế là ngày sau Ngài lặng lẽ đi mua tre về phần gốc làm đòn gánh thân ngọn chẻ lan đan sọt rế . cũng vừa hết tháng mọi việc đã đủ , Ngài báo dân  Làng  trả lại chùa ,  dân làng La-Vân lặng lễ vui tươi.  Đến sáng ngày mồng một dân làng đông đủ Ngài tuyên Trao trả chùa .  Bất Thần quay vào nơi thờ tự trong chùa : Ngài tuyên lệnh nay làng đuổi cha con mình để đòi lại chùa . Bây giờ tất cả cùng đi quang sọt đầy đủ thằng nhớn gánh thằng bé thằng khỏe rắt kẻ già ,  riêng Hộ Pháp ở lại … Dân làng gơ gác cùng lúc ông Hộ Pháp nhô đâu vỡ nóc chùa xin Ngài cùng đi. Bấy giờ mới biết Ngài của giời , người khóc than van lạy, người cầu tha tội
    Rồi xin Ngài để lại dấu tích . Quay lại nhổ một bãi nước bọt bảo đây, Hô Pháp
     Đứng yên ..  Đấng quyến của Ngài cả chó , mèo ra đi xuyên qua quỳnh Côi tới
     Bãi Trại Vàng dừng chân nhìn qua sông Luộc sang cánh đồng Hán , Hào  bát ngát  mênh mông thế đất cao cao lưng Quy Rùa , chốn này thuộc tổng Văn-Hội huyện  Vĩnh-Lại ( Ninh-Giang ) . Ngài hạ nón Đồng Lờ thả sông túm quấn trên nón cả  mèo , con chó ngài bảo bơi theo , sang sông chọn vẹn .  Thế mới biết đây chốn quê Ngoại Ngài về dựng miếu lập chùa . đặt tên Chùa-Trông, hiệu HƯNG LONG TỰ   Ngày đêm đèn sách kệ kinh rồi giáng thế thiên hạ truyền bá trồng cây thuốc giảng  Đạo tuyên kinh, khắp mọi miền , .hướng dẫn thiên hạ trồng cây bách thảo … Vận trời báo trước thiền Sư Từ-Đạo-Hạnh thoát trần sau đầu thai hoàng tử  hóa  Hổ phù , Ngài biết rõ nên tìm phương đến cứu . Trước cửa chùa dòng sông Luộc tấp lập thuyền bè xuôi ngược , làm vè cho trẻ chăn trâu học thuộc, để nhắn tin , thừa lộc oản chuối cho ăn rồi vui hát nghêu ngao
                 Rằng : TẬP TẦM VÔNG SÃI CHÙA TRÔNG
                                  CHỮA CON VUA THƯỢNG VỊ
     Tiếng lành đồn xa đến tai triều đình . Mẫu Hậu cho ngay một thuyền đinh trăm  Lính xuôi sông Hồng về cửa Luộc dò tìm , đến lối rẽ đậu thuyền lên bờ hỏi thăm  Đường về Chùa Trông , gặp ngay Ông già quê mùa vẽ đường chỉ lối đi đến nơi .  Về cửa Chùa thuyền đậu ngoài sông . Tướng quân vào tìm chủ chùa thật ngỡ
     Ngàng   Ông già chỉ đường lại là chủ Chùa-Trông . Sau lời trình bày khúc triết
     Của tướng quân về tìm ngài . .Vui vẻ nhận lời rồi mời tất cả , ở lại xơi cùng Chùa
     Bữa cơm chiều , Ngài đưa cái liêu đất lung nấu khoảng già lẻ gạo . về chiều sân
     Chùa rợp chim di , bước vào ngài lấy cái dùi mõ đáp ngay con chim di xẻ gãy
     Cánh. Bảo nấu thức ăn đãi khách . đã chuẩn bị xong xuôi mời khách , cơm xới
     Ra hàng long ,chim múc ra hàng vạc quân lính ăn no nê không hết … Trời đã
     Sẩm tối Ngài mời tất cả xuống thuyền nghỉ đêm nay sớm mai về không muộn
     Quân lính yên ngủ say xưa trên thuyền , tinh mơ sớm dậy đã thấy thuyền đậu bến  Kinh đô ..  Tướng quân cùng dẫn Ngài vào cung , hết ngạc nhiên này đến ngạc  nhiên khác …Trong bộ y phục nâu sờn mầu ngả bã ,  bước vào lộng lẫy cung đình . la liệt khôi ngô tuấn tú ,  có người lên tiếng chuông khánh còn chẳng ăn ai, huống hồ  mảnh  trĩnh vất ngoài bờ tre . Ngài thản nhiên vào tâu thương vị ,  Đang những buồn  sầu mẫu Hậu lo lắng . Ngài lên tiếng trước chung quân văn võ yết kiến , rút trong  bao nải ra chiếc đinh thuyền dài chừng chín phân dương lên nói tôi cắm đinh này  vào  cột triều đình đây, ai nhổ được thì chữa khỏi bệnh hoàng tử . tay trái kẹp hai ngón giữa đặt lên cột lấy tay phải đấm đấu đinh một nhát .. tưởng trò dễ dàng ngờ đâu không ai nhúc nhích nổi , đên buộc giây cho trăm lính không lôi ra được  Ngài thấy mọi người chịu , bảo vậy thì tôi nhấc ra .Rồi Ngài nói xin chữa bệnh  Hoàng tử ,.  Chỉ yêu cầu săm cái vạc độ ba trăm chai đổ đầy dâu lạc bác bếp đun  Sôi khi thấy chớm cạn gọi Ngài .. khi đến dầu sôi lại rút túi lấy đinh thuyền  ra bỏ vào vạc dầu sôi nói ai vớt được đinh thì chữa được bệnh Vua thượng Vị  sau bao im nặng . Ngài yêu cầu đưa bệnh nhân tới để chữa , bênh nhân là một Hổ Phù ghê sợ mọi người kinh hoảng những tiếng gầm hét . Ngài quay vào vạc dầu  Sôi sắn tay cúi lưng vớt đinh thuyền trong vạc ra để bên cạnh . Xong đứng sau sốc nách hổ phù đưa vào vạc dầu sôi tuột lông da kỳ cọ một hồi , vạc dầu nguội dần cũng vừa lúc đưa bệnh nhân ra khỏi vạc . cho đứng chừng mươi phút, dở mầu sắc biến dần da dẻ hồng hào tuấn tú khôi ngô rất đẹp trai  …
.    Tiếng vang danh khắp mọi miền đồn sang cả nước Tàu . đang lúc con Vua nhà
     Tống cũng bị bệnh hiểm nghèo nguy kịch , phái bộ đến tầm Ngài khẩn cầu sang
     Giúp , thống thiết lời vua không thể chối từ . sau thời gian chữa bệnh bên Tàu ,
     Hiểm nghèo chuyển giảm tốt lành rõ rệt , hưng phấn Vua Tàu rất tin tưởng , Cả
     Triều Đinh ngưỡng mộ . Rồi ách giải tiêu tan, bệnh nhân cứu khỏi . Để tạ đền
     Công ân , nhà vua cho người nhắc hỏi Ngài tính công xá , Bẩm tâu thượng Đế
     Nhân thần hèn mọn công xá là bao .  Quê thần Nam Chỉ , nhất cần đồng đen, đúc chuông tô tượng , nhân thần có túi mọn này, xin hoàng đế ngọn số đồng đen cho vừa nải nhỏ , Vua chẳng phải ngờ , mở kho cứ lấy , túi chưa được đầy kho đã
     Hết bay , chào về kinh cẩn , Dọc đường cân mẫn mếch túi đeo về , hả hê thấy đẹp Kỳ quan dọc đường Ô sao hay thế , túm sách một đôi , tầm xích gậy gánh , đỡ
     Khó đoạn đàng , kịp tàu Nam Hải , tàu đang nhổ leo ,Ngài kêu xin xuống , nể
     Gánh kềnh càng , dừng cầu Ngài bước , mới được một chân , chếnh choáng bất
     Thần , kêu Ngài lui lại , đành bỏ tàu ước, hạ nón ta về , tầm xích làm đề mái chèo thoăn thoắt , vẫn đuổi tâu nam cùng về  Ha-Nội , Vô tình sóng dội , tâu gặp lâm nguy , Ngài đến kịp thì , cứu tàu khỏi đắm , ngô đồng quỷ sóng , Phép hóa  của  Ngài , bí ngô phù giải , trừ nạn thần tà , sóng yên tàu ổn ,
     Đẻ bảo mật túi đồng đen. Ngài đưa lên núi bên Phả-Lại cho đúc quả chuông to
     Hoàn tất thử ba hồi chín tiếng , âm hưởng lan tràn đông nam khắp chốn ,
     Vàng con nghe mẹ trâu,ngựa nhao về ( 2 ), để bình an xứ sở , cho đẵm Hồ Tây .
     Kỳ quan nhặt về phố Nối Hưng Yên ,  Đình Sinh Quán Sếu , để lại Tân-Hưng
     Gia-Lộc , chuông thả sông Lục Đầu truyền rằng : muôn kiếp đời sau , kẻ sinh
     Được mười người con trai chỉ giây giải yếm buộc lôi chuông về .
     Huyền thoại bãi nước bọt hóa thành bèo dâu thả ruộng , trừ cỏ cây lúa tăng
     Bông, sọt rế La-Vân chuyền nghề sống đến nay,    Mèo, chó ca rằng :
                                 Chùa Trông chó đẻ mèo gào
                                Ai muốn câu tự thì vào Chùa-Trông …
     Ngài tụng kinh niệm Phật , lây đạo dạy người , nuôi nhau tử tế , cho nhau miếng  khi đói bằng gói khi no ., dạy trồng cây bách thảo , nuôi những bữa ăn , thuốc thang từ cây quả , tránh dữ , gây lành . đâu có bệnh Ngài cầu an , đâu có họa Ngài cầu tĩnh , khi mất mùa Ngài cầu đảo tốt tươi , mùa sau thu bội …
    Bùi Quang Thanh  Trại Hào Khê sưu tầm

Tại bia ký thần quang tự Chùa Keo xã Hành Nghĩa huyện Vu-Thư tinh Thái Bình
     Đã  khắc lại bài Thơ tứ tuyệt ( Ngôn Hoài ) của Ngài ,
                                  ( 2 ) trâu vàng , ngựa vàng là con của đồng đen

      Đi Vit s ký toàn thư chép rng: “Quc sưMinh Không rt linh ng. Phàm khi có tai ương hn lt, cu đo đu nghim c.” Nguyn Minh Không là hin thân quyn lc linh thiêng ca pht giáo hưng thnh thi Lý, là thày thuc tài ba bc nht, là ngư dân gn bó vi thôn dã Đi Vit, là thiên sư cao tăng đc trng; Ông có công  rt ln trong xây dng nhiu chùa  Vit Nam được nhiu nơi th Ông; là bc thánh t nghđúc đng Vit Nam và được nhiu nơi lp đn th Ông.

 

      Trước thế k th X, Vua Đinh Tiên Hoàng đã cho đúc tin bng đng đu tiên trong lch s. Sau này Lý Quc Sư là người đúc tượng pht chùa Quỳnh Lâm góp phn to nên “ T đi khí” là báu vt ni tiếng ca nước Đi Vit. Ông là người sưu tm phc hưng ngh đúc đng – tinh hoa văn minh Đông Sơn – văn minh ca người Vit c mà tr thành t sư ngh đúc đng  Vit Nam.

      Nhng đa phương có ngh đúc đng lâu đi như các làng ngh Yên xá, Tng xá  Ý Yên, lhi Làng Ving - Nam Đnh trước ca đình thNguyn Minh Không nhân dân bày bán dng cbng st, bng đng; Chùa T Ong ph Lò Đúc, ph Ngũ xá - Hà Ni; đình làng Chè, làng R Thiu Hóa, Thanh Hóa; làng Đông Mai  Văn Lâm– Hưng Yên đu th Nguyn Minh Không là Ông t ngh đúc đng. Nguyn Minh Không không ch là pháp tăng cao siu, là danh y gii, là ông t ngh đúc đng, nhân dân còn suy tôn ông là Thánh Nguyn. Trong dân gian có câu:

        Đi Hu sinh Vương

        Đim Dương sinh Thánh

 

    Làng Đi Hu và làng Đim Dương lin knhau thuc huyn Gia Vin. Làng Đi Hu nơi sinh vua Đinh Tiên Hoàng, làng Đim Dương nơi sinh  Nguyn Minh Không. Vy, ch Thánh đây ch Nguyn Minh Không.

   Trong tín ngưỡng dân gian Vit Nam, phn ln có ý kiến cho rng có 4 v thn trong nhóm t bt t, đó là Tn Viên Sơn thn, Phù Đng Thiên vương, Ch Đng T, Liu Hnh Công chúa. Tuy nhiên, thc tế trong t bt t có s lượng các vthn bt t nhiu hơn 4 và trong đó còn có Lý Quc Sư, T Đo Hnh, Trn Hưng Đo. Nhà hc gi cui thế k XIX đu thế k XX Kiu Oanh Mu người làng Đường Lâm, trong li Án sách Tiên ph dch lc có viết:

     Tên các v T bt t ca nước ta, người đi Minh cho là Tn Viên, Phù Đng, Ch Đng T, Nguyn Minh Không. Đúng là như vy. Vì by gi Tiên chúa Liu Hnh chua giáng sinh nên người đi chưa th lưu truyn, sách v chưa thghi chép. Nay chép tiếp vào.                                                                               Đ Sơn Hà   Sưu tm và tng hp

tài liệu

 Thin sư Nguyn Minh Không mt trong nhng bc danh y ly lng  thi Lý có tài cha khi bnh “ hóa h” cho vua Lý Thn Tông, được vua  phong làm Quc Sư; được nhân dân suy tôn là Ông t ngh đúc đng và là Thánh Nguyn mt trong nhng v Thánh bt t ca Vit Nam.

 

      Lý Quc Sư (李國師); sinh ngày 15 tháng 10 năm 1065 mt năm1141; tên thường gi theo chc danh pháp lý cao nht ca thin sư, pháp sư Nguyn Minh Không (阮明空), mt v cao tăng đng đu ca triu đi nhà Lý trong lch sVit Nam.

 

  Đi Vit s ký toàn thư chép rng: “Quc sưMinh Không rt linh ng. Phàm khi có tai ương hn lt, cu đo đu nghim c.” Nguyn Minh Không là hin thân quyn lc linh thiêng ca pht giáo hưng thnh thi Lý, là thày thuc tài ba bc nht, là ngư dân gn bó vi thôn dã Đi Vit, là thiên sư cao tăng đc trng; Ông có công  rt ln trong xây dng nhiu chùa  Vit Nam được nhiu nơi th Ông; là bc thánh t nghđúc đng Vit Nam và được nhiu nơi lp đn th Ông.

   Trước thế k th X, Vua Đinh Tiên Hoàng đã cho đúc tin bng đng đu tiên trong lch s. Sau này Lý Quc Sư là người đúc tượng pht chùa Quỳnh Lâm góp phn to nên “ T đi khí” là báu vt ni tiếng ca nước Đi Vit. Ông là người sưu tm phc hưng ngh đúc đng – tinh hoa văn minh Đông Sơn – văn minh ca người Vit c mà tr thành t sư ngh đúc đng  Vit Nam.

      Nhng đa phương có ngh đúc đng lâu đi như các làng ngh Yên xá, Tng xá  Ý Yên, lhi Làng Ving - Nam Đnh trước ca đình thNguyn Minh Không nhân dân bày bán dng cbng st, bng đng; Chùa T Ong ph Lò Đúc, ph Ngũ xá - Hà Ni; đình làng Chè, làng R Thiu Hóa, Thanh Hóa; làng Đông Mai  Văn Lâm– Hưng Yên đu th Nguyn Minh Không là Ông t ngh đúc đng. Nguyn Minh Không không ch là pháp tăng cao siu, là danh y gii, là ông t ngh đúc đng, nhân dân còn suy tôn ông là Thánh Nguyn. Trong dân gian có câu:

        Đi Hu sinh Vương